Πότε πραγματοποιείται;
Το υπερηχογράφημα της αυχενικής διαφάνειας πραγματοποιείται κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ της 11ης και της 14ης εβδομάδας κύησης (CRL 45 – 84 mm). Συνήθως εκτελείται διακοιλιακά, αλλά μπορεί να χρειαστεί να ολοκληρωθεί διακολπικά λόγω δυσχέρειας στην απεικόνιση.
Ποιοί είναι οι στόχοι του υπερηχογραφήματος;
Καθορίζεται η ακριβής ηλικία κύησης
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τις γυναίκες που δεν μπορούν να θυμηθούν την ημερομηνία της τελευταίας περιόδου τους, έχουν ακανόνιστη έμμηνο ρύση, έχουν συλλάβει ενώ θηλάζουν ή αμέσως μετά τη διακοπή αντισυλληπτικού δισκίου. Μετράμε το μέγεθος του εμβρύου και από αυτό υπολογίζουμε την πιθανή ημερομηνία τοκετού.
Διάγνωση ορισμένων μείζονων συγγενών ανωμαλιών
Σημαντικές ανωμαλίες μπορεί να είναι ορατές σε αυτήν την ηλικία κύησης, χωρίς αυτό να υποκαθιστά τον λεπτομερή έλεγχο της ανατομίας του εμβρύου στο δεύτερο τρίμηνο της κύησης.
Διάγνωση πολύδυμης κύησης
Περίπου το 2% των φυσικών και το 10% των IVF συλλήψεων οδηγούν σε πολύδυμη κύηση. Κατά τη διάρκεια του υπερηχογραφήματος ελέγχεται ο αριθμός των εμβρύων, το φυσιολογικό της ανάπτυξής τους και αν μοιράζονται τον ίδιο πλακούντα ή και τον ίδιο σάκο. Σε αυτή την περίπτωση συνιστάται στενότερη παρακολούθηση της εγκυμοσύνης.
Διάγνωση τυχόν πρόωρης αποτυχίας της εγκυμοσύνης (παλινδρόμηση)
Δυστυχώς στο 2% των γυναικών που προσέρχονται για το υπερηχογράφημα της αυχενικής διαφάνειας διαπιστώνεται ότι το έμβρυο δεν έχει καρδιακή λειτουργία (παλίνδρομος κύηση), γεγονός που μπορεί να προκύψει αιφνίδια αρκετές εβδομάδες πριν και χωρίς καμία προειδοποίηση. Τα ζευγάρια θα λάβουν συμβουλευτική για τα πιθανά αίτια και τις επιλογές τους ως προς τα ενδεχόμενα αναγκαία μέτρα αντιμετώπισης.
Υπολογισμός κινδύνου για πρόωρο τοκετό
Ο κίνδυνος πρόωρου τοκετού (τοκετός πριν τις 37 εβδομάδες) μπορεί να εκτιμηθεί μετρώντας το μήκος του τραχήλου και λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικό της μητέρας. Συνίσταται ανεπιφύλακτα προς όλες τις εγκύους και ειδικότερα σε εκείνες με αυξημένο προϋπάρχοντα κίνδυνο για πρόωρο τοκετό, όπως είναι οι πολύδυμες κυήσεις, ιστορικό προηγούμενου πρόωρου τοκετού, ιστορικό επεμβάσεων στη μήτρα (κωνοειδή εκτομή, LLETZ) και νοσήματα του συνδετικού ιστού της μητέρας. Προτείνεται η μέτρηση του τραχήλου, εφόσον το επιθυμεί η μητέρα, να γίνεται διακολπικά και επανεκτιμάται κατά το ανατομικό υπερηχογράφημα στις 20-22 εβδομάδες κύησης.
Υπολογισμός κινδύνου για προεκλαμψία
Σε κάθε εξέταση περιλαμβάνεται η αξιολόγηση της ροής του αίματος στις μητριαίες αρτηρίες και σε συνδυασμό με βιοχημικούς δείκτες όπως από το αίμα της μητέρας (PAPP-A, PLGF), συνεκτιμάται ο κίνδυνος εμφάνισης εμβρύων με ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης και προεκλαμψία στην έγκυο.
Αξιολόγηση του κινδύνου για το σύνδρομο Down και άλλες χρωμοσωμικές ανωμαλίες
Κάθε γυναίκα θα λάβει μια εκτίμηση του ατομικού κινδύνου της για τη συγκεκριμένη εγκυμοσύνη. Αυτό υπολογίζεται λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία της μητέρας, τη μέτρηση δύο ορμονών στο αίμα της μητέρας και υπερηχογραφικούς δείκτες όπως η αυχενική διαφάνεια, το ρινικό οστό, η ροή του αίματος μέσω της καρδιάς του εμβρύου και του φλεβώδους πόρου του εμβρύου. Μετά το πέρας της εξέτασης θα ακολουθήσει συμβουλευτική σχετικά με τη σημασία του κινδύνου και τις επιλογές για περαιτέρω δοκιμές, όπως είναι ο επεμβατικός έλεγχος ή το cell free DNA.
Ως αυχενική διαφάνεια ορίζεται η υπερηχογραφική εμφάνιση συσσωρευμένου υγρού πίσω από τον αυχένα κάθε εμβρύου κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης. Το πάχος της εμβρυϊκής αυχενικής διαφάνειας αυξάνει φυσιολογικά με την ηλικία της κύησης (κεφαλουραίο μήκος του εμβρύου – CRL). Όσο μεγαλύτερη είναι η μέτρηση της αυχενικής διαφάνειας τόσο αυξάνει ο κίνδυνος χρωμοσωμικών και ανατομικών ανωμαλιών στο έμβρυο.
| ΑΥΧΕΝΙΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ (ΕΚΑΤΟΣΤΙΑΙΑ ΘΕΣΗ) |
ΧΡΩΜΟΣΩΜΙΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ | ΕΜΒΡΥΙΚΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ | ΜΕΙΖΟΝΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ | ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ | ΕΜΒΡΥΑ
ΥΓΙΗ / ΖΩΝΤΑ |
| < 95η | 0,2% | 1% | 1,5% | 0,3% | 97% |
| 95η – 99η | 3,5% | 1% | 2,5% | 0,5% | 93% |
| 3,5 – 4,4 mm | 20% | 2,5% | 10% | 3% | 70% |
| 4,5 – 5,4 mm | 33% | 3,5% | 20% | 6,5% | 50% |
| 5,5 – 6,4 mm | 50% | 10% | 25% | 10% | 30% |
